آبیاری بادام در بهار و تابستان

۱. اصل مطلب !

در این مقاله، انواع مشکلات و سوالات مربوط به آبیاری بادام مورد بررسی قرار گرفته است. این مطلب بر اساس تجربیات باغداران با تجربه و همچنین بر اساس مقالات روز دنیا در زمینه کاشت و نگهداری بادام نگارش شده است.

در این مقاله به شما نشان خواهیم داد که چطور باغات بادام را آبیاری کنید و مراحل کلیدی آبیاری باغ بادام چه زمان‌هایی است.

۲. اهمیت آبیاری بادام

اگرچه درختان بادام مقاوم در برابر خشکسالی تلقی می شوند، اما شکی نیست که آبیاری در تولید محصول با کیفیت بسیار مهم است. نیاز آبی بادام می تواند با توجه به آب و هوا، بافت و ساختمان خاک، روش آبیاری، وضعیت باردهی درختان، فصل سال، وجود گیاه پوششی و حضور علف های هرز متفاوت باشد.

برای رسیدن به حداکثر رشد، عملکرد، کیفیت محصول و طول عمر باغات بادام باید آب مورد نیاز درخت به طور کامل تأمین شود. هنگامی که منابع آب محدود است، تولیدکنندگان باید تلفات آبی را که به طور معمول با آبیاری مرتبط است به حداقل برسانند و زمانی که درختان بیشترین حساسیت را به تنش دارند، آبیاری انجام دهند.

۱-۲. بررسی آبیاری بادام بسته به مرحله رشدی

۱-۱-۲. آبیاری بادام در اوایل فصل (از تورم جوانه ها تا تشکیل میوه)

به طور کلی، رطوبت کم خاک مانع رشد رویشی شده و در نتیجه تولید را کاهش می دهد. درخت بادام در اوایل بهار، در تابستان و گاهی اوقات در ماه های اول پاییز، نیاز آبی زیادی دارد.

رطوبت کم خاک در آغاز فصل رشد بسیار مهم است و ممکن است منجر به کاهش قابل توجهی در تولید شود.

مرحله بحرانی در باغ بادام که بیشترین حساسیت را به کمبود آب دارد در گلدهی (اسفند تا فروردین) و رشد اولیه میوه (فروردین تا خرداد) است. بنابراین، باید آبیاری مورد نیاز برای رسیدن به عملکرد و کیفیت بالاتر مغز بادام طی این مراحل فراهم شود.

 

تورم جوانه بادام

 

اگرچه بیش آبیاری در این مرحله از رشد خساراتی را به وجود می آورد که در ادامه توضیح داده شده است اما خشکی زمین و برطرف نکردن نیاز درخت نیز مسائل دیگری را به همراه خواهد داشت. درختان در این مراحل به دلیل رشد و نمو نیازمند آب هستند پس آبیاری در صورت نیاز و با توجه به بارندگی، عمق خاک و شرایط باغ برای تامین نیاز درخت باید انجام گیرد.

شکوفه بادام

توصیه عمومی این است که به درختان در زمان گلدهی آب ندهید، مگر اینکه خاک بیش از حد خشک باشد و شاهد هیچگونه بارندگی و رطوبتی نباشیم. در این شرایط باید آبیاری بسیار سبک و سطحی انجام شود.

مشکلات آبیاری بیش از حد بادام در زمان گلدهی

۱.    ریزش شدید گل

۲.    کاهش تشکیل میوه

خشکی بیش از حد خاک در زمان گلدهی تا تشکیل میوه چه خساراتی دارد؟

۱.    عدم گرده افشانی و تلقیح مناسب

۲.    ریزش بیش از حد گل

۳.    تشکیل میوه های ضعیف

۴.    ریزش میوه ها

 

 

گلدهی و حضور زنبورها برای بهبود گرده افشانی

 

مرطوب بودن خاک در زمان گلدهی و گرده افشانی مهم است اما توجه داشته باشید که آبیاری غرقابی و سنگین به خصوص در خاک‌های رسی باعث ریزش گل‌ها می‌شود. در صورتی که آبیاری غرقابی دارید در زمان گلدهی و گرده افشانی بهتر است آبیاری انجام نشود. ولی در صورتی که آبیاری قطره ای دارید و خاک باغ در زمان گلدهی و گرده افشانی خشک است می‌توانید آبیاری را با حجم کم انجام دهید در حدی که فقط رطوبت خاک تأمین شود.

گلدهی درختان بادام

۲-۱-۲. آبیاری بادام پس از تشکیل میوه تا رسیدگی

به عنوان یک قاعده کلی، در هنگام رشد سریع میوه باید از تنش آب جلوگیری شود. مرحله رشد سریع میوه زمانی است که درختان بیشترین حساسیت به خشکی را دارند.

میوه های در حال رشد به دلیل محدودیت های فیزیولوژیکی و فتوسنتزی درختان مانند تنش آبی به دلیل راهبردهای ضعیف آبیاری، دمای بالای تاج و یا تابش زیاد باعث افزایش از دست دادن آب از طریق تبخیر و تعرق شده و  محصول سقط می شوند. باغدارانی که مشکل ریزش میوه در زمان رشد میوه را دارند در اولین فرصت به میزان و روش آبیاری توجه کنند.

درختان آجیلی به طور کلی در مقابل درختان میوه در این مرحله نسبت به تنش آبی حساسیت کمتری دارند. با این حال، عوامل دیگری مانند شکاف پوسته در بادام، ریزش میوه و پوکی مغز بادام، تحت تأثیر کمبود آب در مراحل رشد میوه هستند.

میوه بادام

۳-۱-۲. آبیاری بادام پس از برداشت

دوره پس از برداشت به طور کلی زمانی است که درختان می توانند بیشترین تنش آبی را تحمل کنند. آبیاری را می توان با خیال راحت در اکثر گونه ها کاهش داد (نه اینکه حذف کرد) و تا کم آبیاری منجر به ریزش برگ درختان نشود کم آبی تاثیر کمی بر عملکرد خواهد داشت. اما، در باغات بادام تنش آبی پس از برداشت باردهی و عملکرد سال بعد را کاهش می دهد.

۳. فواصل آبیاری بادام در بهار و تابستان

فواصل آبیاری در طول فصل رشد به عوامل مختلفی مانند سن باغ، بافت خاک، سطح بارندگی در منطقه و شرایط آب و هوایی بستگی دارد. هر سال با رشد برگ ها و شروع رشد شاخه ها مصرف آب درختان بادام آغاز می شود. با پیشرفت فصل رشد و همزمان با توسعه شاخ و برگ درخت، آب مورد نیاز به دلیل گرم شدن آب و هوا افزایش می یابد، که ناشی از روزهای طولانی تر، درجه حرارت بالاتر و رطوبت کمتر است. این عوامل باعث می شود که نیاز آبی فصلی باغ از سطح کم شروع شود، در اواسط فصل به اوج خود برسد و با پایان یافتن فصل رشد، سقوط کند.

بیشترین میزان مصرف آب توسط درختان بادام در طول تابستان است و دیدن درختان تنش زده غیر معمول نیست. این تنش می تواند در اثر کمبود آب در برخی مناطق و ناکارآمدی سیستم های آبیاری سنتی باشد. با این حال، در طول تابستان آبیاری باید به گونه ای مدیریت شود که کمترین تنش آبی به درخت وارد شود تا عملکرد سال بعد را از دست ندهیم!

تعیین میزان آبیاری بادام در تمام تابستان نیاز به توجه مداوم دارد.

نیاز آبی درختان بالغ و نابالغ:

نیاز آبی درختان بالغ نسبت به درختان نابالغ بیشتر است. ممکن است لازم باشد مقدارآب مورد نیاز براساس فاکتورهای خاص باغ مانند شوری خاک یا آب و یکنواخت نبودن سیستم آبیاری اصلاح شود. شاخ و برگ های کوچکتر یک باغ جوان آب کمتری را نسبت به باغ هایی با درختان بالغ مصرف می کند.

۴. کم آبیاری

به دلیلی محدودیت منابع آب موجود ، باغداران براساس جنبه های فیزیولوژی درخت، عملیات و قابلیت های آبیاری، گاهی کم آبیاری انجام می دهند، یعنی آبیاری را به میزانی که کمترین تنش به درخت  وارد شود و در زمان های حساس نیاز درخت به آب انجام می دهند به گونه ای که کمترین اثر منفی را بر عملکرد داشته باشد. دانستن نحوه و زمان استفاده از کم آبیاری و زمان استفاده آبیاری کامل در باغات بادام بسیار مهم است. درک وضعیت رشد درخت در رابطه با زمان تکمیل هسته، شکاف پوسته و زمان برداشت بر میزان و زمان کم آبیاری و زمان تأثیر خواهد گذاشت.

در بعضی موارد، تولیدکنندگان در خاک هایی با ظرفیت نگهداری بالای آب می توانند در اوایل ماه خرداد کم آبیاری را برای کاهش سطح رطوبت ذخیره شده خاک، اعمال کنند.

در ارقام زودرس تا متوسط، آبیاری می تواند بین اواسط اواخر خرداد تا برداشت محصول (برای حدود یک دوره دو ماهه) کاهش یابد. ارقام برداشت شده بعدی نیز می توانند یک دوره دو ماهه کمبود آب شدید قبل از برداشت را تحمل کنند.

“طولانی مدت نگه داشتن این تنش آبی یا شروع خیلی زود آن ممکن است تأثیر مخربی بر وزن هسته و عملکرد باغ داشته باشد.”

هنگام در نظر گرفتن کم آبیاری، یک باغدار باید علاوه بر در نظرگرفتن جنبه های فیزیولوژی درخت، عملیات و قابلیت های آبیاری، درک کافی از  وضعیت رشد درخت در رابطه با زمان تکمیل هسته، شکاف پوسته و زمان برداشت داشته باشد. این عوامل بر میزان کسری آب و زمان استفاده تأثیر خواهد گذاشت.

علاوه براین، توانایی سیستم آبیاری برای آب رسانی سریع و آسان مدیریت این شیوه آبیاری را آسان می کند.

 

۴. آبیاری بادام در شرایط شور

۱-۴. شوری و تجمع نمک

تمام آبهای آبیاری حاوی نمکهای معدنی محلول هستند، اما غلظت و ترکیب نمکها به منبع خاص آب بستگی دارد. با گذشت زمان، نمک ها می توانند در منطقه ریشه جمع شوند و اگر با شستشو حذف نشوند، می توانند تولید باغ را کاهش دهند. تجمع نمک برای باغات بادام دو خطر مشخص دارد: مقدار کل نمک و اثر سمی نمکهای خاص مانند سدیم، کلرید و بور.

شوری کل بیش از حد باعث ایجاد یک تنش اسمزی می شود که باعث کاهش رشد محصول از طریق تجمع نمک های محلول در منطقه ریشه محصول می شود.

برای غلبه بر این تنش اسمزی، گیاهان باید انرژی بیشتری برای جذب آب از خاک شور مصرف کنند و انرژی کمتری برای رشد گیاه باقی بگذارند. هرچه آب آبیاری شورتر باشد، نمک ها سریع تر در خاک جمع می شوند و به سطحی می رسند که منجر به کاهش تولید می شود.

۲-۴. کیفیت آب آبیاری

·       تولیدکنندگان باید شوری آب آبیاری( به ویژه سطح کلرید و بور) را ارزیابی کرده و اقدامات متناسب با آن را انجام دهند.

·       آب آبیاری با نمک کل یا  ECW1 دسی زیمنس بر متر تأثیر کمی بر عملکرد بادام خواهد داشت. با این حال، هنگامی که شوری به ۸/۲ دسی زیمنس بر متر افزایش می یابد، می تواند عملکرد را به نصف کاهش دهد.

بروز علایم سمیت کلر در بادام

۳-۴. نکات مهم آبیاری در شریط شور

·       اگر به دلیل خشکسالی باید از آب شور استفاده شود، نیاز به استفاده بیشتر آب از میزان رشد طبیعی باغ برای آبشویی نمک های زیر منطقه ریشه و حفظ تولید است.

·        در مناطقی که میزان شوری آب آبیاری کم است یا میزان بارندگی زیاد است، بارش ممکن است همان چیزی باشد که برای حفظ سطح قابل قبولی از نمکها در ناحیه ریشه لازم است. گاهی ممکن است برای اطمینان از شستشوی کافی نمک نیاز به افزایش مقدار آبیاری باشد. زمانی که، نمک های بیشتر موجود در آب آبیاری با آب بارندگی با میزان نمک کمتر همراه باشند،

·        در باغ هایی که از نظر یکنواختی توزیع آب آبیاری ضعیف هستند، بعضی از مناطق باغ ممکن است آب کافی برای آبشویی نمک دریافت کنند، در حالی که قسمت بیشتری از باغ کمتر از مقدار متوسط آب دریافت می کند و باعث آبشویی کمتری می شود.

·       آبیاری بادام در شرایط شور باید با فواصل کمتری انجام شود تا ریشه دچار تنش شوری و خشکی به طور همزمان نشود. اگر در شرایط شور فواصل آبیاری زیاد باشد؛ درخت علاوه بر شوری، خشکی را هم تجربه خواهد کرد. از طرفی تبخیر از سطح خاک بیشتر شده و نمک بیشتری به سطح خاک هدایت خواهد شد. برای کنترل نمک‌های خاک، آبیاری بادام در مناطق شور باید بیش‌تر از سایر مناطق باشد تا نمک‌ها از ناحیه ریشه آبشویی شوند.

·       در مناطق شور، آبیاری بادام در فصل زمستان نیز بیش تر از مناطق غیرشور است. دقت داشته باشید در شرایط خاص که شوری آب بیشتر از شوری خاک است (این مورد کمتر دیده می‌شود) فواصل آبیاری باید به گونه‌ای تنظیم شود که نه خیلی طولانی باشد که ریشه دچار خشکی شود و نه خیلی زود به زود باشد که شوری خاک را افزایش دهد.

·        در شرایط شور بهتر است درخت داخل جوی باشد و پشته‌ها با فاصله از درخت قرار گیرند. البته دقت کنید که جوی نباید عمیق باشد و بهتر است که عرض بیشتری داشته باشد تا ماندابی اطراف طوقه ایجاد نشود.

·        برای کار با خاک یا آب شور یا قلیا، بهتر است با کارشناس محلی مشورت کنید.

 

 

جذب نمک و خسارت به درخت

 

۵. نتیجه گیری

برای ماندگاری مطلب می‌توانید این بخش را برای خود یادداشت کنید.

۱.    بیشترین حساسیت در کشت بادام در برابر کمبود آب در مراحل گلدهی و رشد میوه است.

۲.    آبیاری سنگین در حین گلدهی و میوه دهی منجر به ریزش شکوفه و میوه خواهد شد.

۳.    بارندگی در هنگام گلدهی سبب کاهش فعالیت حشرات گرده افشان و همچنین افزایش آسیب بیماری ها شده و در گرده افشانی اختلال ایجاد می کند. برای کاهش خسارت در این شرایط می توان از گرده افشانی مصنوعی پس از بارندگی استفاده کرد.

۴.    فواصل آبیاری در طول فصل رشد به عوامل مختلفی مانند سن باغ، بافت خاک، سطح بارندگی در منطقه، شرایط آب و هوایی، شوری و یکنواختی سیستم آبیاری بستگی دارد.

۵.    اگر سیستم آبیاری غرقابی را به قطره‌ای تغییر می‌دهید، حتما باید فواصل آبیاری کمتر شده تا نیاز آبی بادام  تامین شود.

۶.    آبیاری بادام در شرایط شور باید با فواصل کمتری انجام شود. البته در حدی که آبیاری زیاد باعث افزایش تجمع نمک در خاک نشود.

۷.    مراحل تورم جوانه، گلدهی، تشکیل و رسیدگی میوه و همچنین پس از برداشت مراحل کلیدی در آبیاری بادام هستند.

۸.    اگرچه سن باغ، شرایط آب و هوا و خاک اثر زیادی برعملکرد دارند، اما مدیریت صحیح این عوامل و به ویژه آبیاری و کوددهی تاثیر زیادی بر بهره وری باغ خواهند داشت.

شرکت دایان ضمن آگاهی بخشی نسبت به مراحل حساس آبیاری بادام، به شما کمک می کند در راستای افزایش بهره وری، عملیات متناسب با مرحله رشد گیاه در جهت بهبود تغذیه انجام دهید.

۶. سوالات متداول کشاورزان در ارتباط با آبیاری بادام

اولین آبیاری بادام چه زمانی انجام شود؟

اولین آبیاری بادام در اسفند ماه و قبل از تورم جوانه‌ها انجام می‌شود. اگر بارندگی در حدی باشد که خاک رطوبت کافی را تا عمق ۴۰ سانتیمتری داشته باشد، نیازی به آبیاری در این زمان نیست.

نیاز آبی درختان بادام چقدر است؟

نیاز آبی بادام در هر مرحله از رشد به شرایط آب و هوایی منطقه، بافت خاک و ظرفیت نگهداری آب خاک، سن درخت و غیره بستگی دارد.

فواصل آبیاری بادام در بهار و تابستان چقدر باشد؟

بسته به منطقه و خاک متفاوت است، اما معمولاً برای سیستم آبیاری غرقابی ۱۰ تا ۱۵ روز و در سیستم آبیاری قطره ای بین ۳ تا ۵ روز است.

در آبیاری بادام با آب شور چه نکاتی باید رعایت کرد؟

۱-   آبیاری باغ بادام با فواصل کم تر انجام شود.

۲-   حجم آب مصرفی در مناطق شور بیشتر باشد.

۳-   آبیاری جهت آبشویی نمک باید طی زمان خواب درخت انجام شود.

۴-   میتوانید با هدایت آب بارندگی به داخل باغ باعث آبشویی نمک به عمق پایین‌تر شوید. البته دقت شود که آب نباید مدت زیادی درون باغ به صورت ماندابی باقی بماند و اگر به داخل خاک نفوذ نکرد باید آب به بیرون باغ هدایت شود.